Diepgaande verandering vraagt om samen willen leren en overleven
Als wetenschapper en auteur stel ik mijzelf in organisaties vaak de vraag: hoe zorgen we ervoor dat verandering niet een theoretische exercitie blijft, maar een betekenisvol en succesvol avontuur wordt? In mijn boek Engage! – Reisgids voor veranderavonturen, dat besproken wordt in het interview op Managementboek.nl, ga ik samen met medeauteurs Raymond Maas en Wouter Visser dieper in op wat ‘diepe verandering’ werkelijk vraagt van teams en leiders.
Veranderen als een doordacht avontuur
Er wordt in de veranderkunde vaak gezegd: “Move before you’re ready”. Zomaar in het diepe duiken zonder na te denken is echter niet avontuurlijk, maar roekeloos. Grote ontdekkingsreizigers zoals Columbus of Cook waren ook geen ‘kippen zonder kop’. Ze vertrokken met een heldere intentie, uitstekende apparatuur en groot vertrouwen in de vaardigheden van hun bemanning.
Bij diepgaande verandering geldt precies hetzelfde: Fortune favors the prepared. Je hebt geen dichtgetimmerd blauwdrukplan nodig, maar wél een duidelijke veranderambitie en de juiste uitrusting. Het motto van onze aanpak is niet voor niets ontleend aan Ray Bradbury: “We have to continually be jumping off cliffs and developing our wings on the way down.”
De balans tussen actie en borging
Actie en beschouwing kunnen niet zonder elkaar. Zodra je van wal steekt, draait het om experimenteren, improviseren en snel leren. Tegelijkertijd moet een verandering uiteindelijk wel landen.
Wij zien projectmanagement daarbij als een uitstekende tijdelijke vorm om verandering organisatiebreed te begeleiden. Zodra de nieuwe kwaliteit – of het nu gaat om agile werken, duurzaamheid of sociale veiligheid – geborgd is in de cultuur, procedures en wervingsprofielen, kan de projectorganisatie worden opgeheven en neemt de staande organisatie het over.
Hoofd én hart raken
Niemand verandert puur op basis van een rationele analyse. Veranderen vraagt om een wisselwerking tussen verstand en emotie – oftewel de ‘berijder’ en de ‘olifant’ in ons brein. Om mensen echt in beweging te krijgen, moeten we kijken naar wat ze willen, mogen, kunnen en waarin ze worden in staat gesteld.
Daarom werken we met een dialogische benadering: verandering vindt plaats in een sociaal geconstrueerde werkelijkheid. Het gaat erom welke betekenis we samen aan de verandering geven. Door sterke veranderverhalen en de inzet van ons Change Canvas helpen we organisaties om zowel hoofd als hart te raken, en op elk punt van de reis te begrijpen waar ze zich bevinden.
Veranderen is geen rigide spoorboekje, maar een ‘Lonely Planet’ voor avonturiers die samen willen leren en overleven.